تعریف فن بیان

تعریف فن بیان را می توان در دو بخش توضیح داد:

بخش اول تعریف فن بیان:

استفاده درست و اصولی از اعضای تولید صدا یعنی فک، لب ها، زبان، تارهای صوتی حنجره.

حتما می پرسید که این ها چه ربطی به فن بیان دارند؟

تصور کنید با کسی آشنا شدید و می خواهید با او ارتباط بگیرید اما موقعه صحبت کردن صدای بسیار ضعیف و یا خسته ای دارد، شاید شما بتوانید برای چند ساعتی او را تحمل کنید اما در طولانی مدت و برای همیشه کار سختی به نظر می آید.

یکی از دلایلی که افراد آهسته و بی رمق صحبت می کنند استفاده نادرست از اعضای تولید صداست. ایرانیان در طول سال ها و به دلیل سیستم اشتباه آموزش و پرورش و استفاده زیاد از حد از فضای مجازی و کاهش ارتباطات در دوران های مختلف مخصوصا دوران کرونا، کاهش قدرت کلام و فن بیان ضعیف را تجربه می کنند و نتیجه این می شود که روز به روز در ارتباط گرفتن و فن بیان ضعیف تر می شوند.

ما اگر نتوانیم از اعضای تولید صدا درست استفاده کنیم هرگز نمی توانیم با صدایی رسا و شفاف صحبت کنیم و مشکل اینجاست که خیلی وقت ها مورد قضاوت قرار می گیریم و ممکن است درباره ما اینطور برداشت شود که چقدر کم انرژی هستیم و البته دیگر به آن معنا نمی توانیم کاریزماتیک و جذاب باشیم.

اکثر خانواده ها در این باره آموزش ندیدند و در نتیجه چیزی برای انتقال به نسل آینده خود ندارند. حالا سوال من از شما این است که آیا در سیستم آموزش و پرورش واحد درسی به نام فن بیان یا مهارت های ارتباطی داریم؟ در دانشگاه چطور آیا واحدی به نام فن بیان وجود دارد؟ آنچه که در دوران مدرسه و دانشگاه به ما آموخته اند چیزی بیشتر از ریاضی و فیزیک یا جغرافیا نبود که هیچ وقت هم نفهمیدیم به چه کاری می آیند.

در مقاله های بعدی تمرینات و راهکارهایی در این رابطه ارائه خواهیم داد.

بخش دوم تعریف فن بیان:

انتخاب درست و دقیق کلمات به بیانی مناسب و مؤثر

این که ما موقعه صحبت کردن از چه کلماتی استفاده می کنیم اهمیت بالایی دارد همانطور که می گویند هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد. فن بیان به ما کمک میکند تا بتوانیم از سوءتفاهم ها جلوگیری کنیم و برای جذابیت و بهتر شدن کلاممان از کلماتی استفاده کنیم که قدرت بیشتری داشته باشند. علاوه بر آن از سوءتفاهم ها جلوگیری کنیم و بتوانیم جایگاه اجتماعی بهتری را کسب کنیم.

منظور از بیان مناسب استفاده از لحن متناسب با کلام، رسایی و برد صدا، عدم استفاده از اضافات کلامی مانند عه و امممم است و البته حواسمان باشد زیاده گویی یا اختصار بیش از حد کلام هم می تواند برای مخاطب آزار دهنده باشد.

موثر بودن کلام هم به این خصوصیت اشاره دارد که کلام ما از اثرگذاری بالاتری برخوردار باشد یعنی بتوانیم در ذهن مخاطب نفوذ کنیم و صحبت های ما منجر به تغییر فکر یا حتی رفتار طرف مقابل شود و این یعنی جذابیت کلام و همراه کردن مخاطب با خودمان.

این که بتوانیم درست و اصولی از اعضای تولید صدا استفاده کنیم و کلمات و جملات درست برای صحبت کردن انتخاب کنیم بخش بسیار مهمی از فن بیان است اما تمام آن نیست و زیرمجموعه هایی مانند زبان بدن، لحن، ارتباط چشمی در فن بیان موثر هستند که جذابیت کلام ما را چندین برابر می کنند که در مقاله های آینده راجع به آنها صحبت خواهیم کرد.